Bursztyn, Historia Biżuterii

Bursztynowy niedźwiedź – amulet z epoki brązu

Amulet - bursztynowy niedźwiedź z epoki brązu 2
Amulet – bursztynowy niedźwiedź z epoki brązu

 

Bursztynowy niedźwiedź

Bursztynowy niedźwiedź został znaleziony w końcu XIX wieku , dokładnie w 1887 roku podczas wydobywania torfu w okolicach Słupska. Był najprawdopodobniej amuletem, a jego rozmiary – 10,2 x 4,2 x 3,5 cm wskazują na to , że jego dawny właściciel był człowiekiem zamożnym, bo i dzisiaj bursztyn tej wielkości ma sporą wartość.
Znalezisko nie zagrzało miejsca w Słupsku, uznano, że jest zbyt cenne by mogło przebywać w Słupsku i zabrano je do  Pomorskiego Towarzystwa Historii i Starożytności w Szczecinie. Tu należy wspomnieć, że zarówno Słupsk jak i Szczecin należały wtedy do Niemiec.

Słupszczanom trudno było się pogodzić z utratą amuletu, który zyskał dużą popularność. W 1924 roku Cech Bursztynników postanowił zrobić kopię amuletu. Kopia do 1945 roku była eksponowana w słupskim Heimatmuseum. Pod koniec wojny, prawdopodobnie przed wkroczeniem Armi Czerwonej amulet zaginął. Został ukryty albo skradziony.

Podobny los spotkał oryginalnego niedźwiedzia, tego który był w  Pommersches Landesmuseum w Szczecinie. Został w ramach „rozśrodkowania” cennych zbiorów wywieziony w głąb Niemiec. I ślad po nim zaginął.

Kopia niedżwiedzia ze Słupska, fot. Marek Sosnowski
Wspólczesna kopia amuletu, fot. M.Sosnowski

Powrót misia

Okazało się, że bursztynowy niedźwiedź szczęśliwie przetrwał wojnę i zapadł w zimowy sen na terenach Niemieckiej Republiki Demokratycznej w Kulturhistorisches Museum w Stralsundzie.  W 1972 roku dyrektor Muzeum Narodowego w Szczecinie rozpoczął starania o zwrot amuletu. Dzięki gorliwości strony niemieckiej i wielkiej sympatii jaką darzą nas nasi zachodni sąsiedzi oddano amulet już po 37 latach. W roku 2009 bursztynowy niedźwiedź wrócił do Szczecina. Kopia natomiast jest do obejrzenia w słupskim Ratuszu.

Amulet - bursztynowy niedźwiedź z epoki brązu 1
Amulet – bursztynowy niedźwiedź z epoki brązu, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Na zakończenie

Wiele  źródeł nazywa tego bursztynowego misia amuletem łowcy niedźwiedzi. Nie wydaje się to prawdopodobne z dwóch poodów. Pierwszy to taki, że ta figurka jest duża i co za tym idzie cenna. Kto zabiera ze sobą majatek na polowanie? Drugi powód to taki, że amulety są częścią magii obronnej, czyli mają mieć moc odpędzającą. A stąd wniosek, że trudno było by się zbliżyc do niedzwiedzia by go upolować. Amulet by go odpędzał. I jeszcze jedno – czy niedźwiedzie chodza po torfowiskach? A tam przecież znaleziono bursztynowy amulet.
Zastanawia mnie doskonały wygląd tego pieknego niedźwiedzia. Pamietam, że bursztynowy naszyjnik mojej babci mętniał dość szybko. A ten kawałek bursztynu pochodzi prawdopodobnie z 1700 – 650 roku p.n.e.  czyli z epoki brązu,a nie z neolitu.
Podobne bursztynowe amulety można spotkać w sąsiednich krajach skandynawskich, gdzie bursztyn podobnie jak w Polsce był bardzo cenionym surowcem.

 

Amulet - bursztynowy niedźwiedź z epoki brązu, Skandynawia, 8 w p.n.e
Bursztynowy amulet w formie niedźwiedzia, Dania, 8 w p.n.e
Bursztynowy niedźwiedź – amulet z epoki brązu
Opinia

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *